ఎవరైనా గొంతులో ఏదైనా ఇరుక్కుని ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతూ మాట్లాడలేకపోయినా, దగ్గలేకపోయినా, శ్వాస తీసుకోలేకపోయినా భుజాల మధ్య వీపుపై 5 సార్లు గట్టిగా తట్టండి. ఆ తర్వాత 5 సార్లు పొత్తికడుపును పైకి ఒత్తండి (అబ్డామినల్ థ్రస్ట్స్). అడ్డుపడిన పదార్థం క్లియర్ అయ్యే వరకు ఈ రెండింటిని మార్చి మార్చి చేయండి. శిశువులకు బ్యాక్ బ్లోస్, చెస్ట్ థ్రస్ట్స్ మాత్రమే చేయాలి — పొత్తికడుపుపై ఎప్పుడూ ఒత్తకూడదు. పరిస్థితి త్వరగా చక్కబడకపోతే వెంటనే +91-8282 8989 18 కి కాల్ చేయండి.
శ్వాసనాళంలో అడ్డంకి వల్ల ఉక్కిరిబిక్కిరి అయ్యే పరిస్థితి కొద్ది సెకన్లలోనే ప్రాణాంతకం కావచ్చు. ఆక్సిజన్ అందకపోతే ప్రతి క్షణం ఎంతో విలువైనది. చాలామంది హీమ్లిక్ మనూవర్ గురించి వినే ఉంటారు కానీ ఎప్పుడూ ఆచరించి ఉండరు — పెద్దలు, పిల్లలు, పసిపిల్లలకు అత్యవసర సమయంలో సరిగ్గా ఏం చేయాలో ఇక్కడ స్పష్టంగా తెలుసుకుందాం.
ఈ వ్యాసంలో ఏముంది
ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతున్నారని గుర్తించడం ఎలా?
ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతున్న వ్యక్తి సాధారణంగా మాట్లాడలేరు, దగ్గలేరు లేదా శబ్దం చేయలేరు. రెండు చేతులతో గొంతును పట్టుకుంటారు — ఇది శ్వాసనాళం మూసుకుపోయిందనడానికి ప్రపంచవ్యాప్త సంకేతం. ఆక్సిజన్ అందక ముఖం ఎర్రబారడం లేదా నీలంగా మారడం జరగవచ్చు. వారు ఇంకా బలంగా దగ్గగలుగుతున్నా లేదా మాట్లాడగలుగుతున్నా బలవంతంగా దగ్గమని ప్రోత్సహించండి — ఇది సహజంగానే అడ్డంకిని తొలగించడానికి సరిపోతుంది. బాధితుడు అసలు శబ్దం చేయలేక, గాలి పీల్చుకోలేక తీవ్ర ఇబ్బంది పడుతుంటేనే వెంటనే జోక్యం చేసుకోండి.
పెద్దలు, పిల్లలు, శిశువుల కోసం సరైన ఉక్కిరిబిక్కిరి స్పందన పద్ధతులు.
పెద్దలు, ఎదిగిన పిల్లలకు ప్రథమ చికిత్స
✅ స్టెప్-బై-స్టెప్ ప్రథమ చికిత్స
- వ్యక్తి వెనుక నిలబడి వారిని కొద్దిగా ముందుకు వంచండి.
- చేతి మడమతో రెండు భుజాల మధ్య వీపుపై 5 సార్లు గట్టిగా తట్టండి.
- అప్పటికీ అడ్డంకి తొలగిపోకపోతే, వెనుక నుండి వారి నడుమును పట్టుకుని, బొడ్డు పైభాగంలో ఒక చేతి పిడికిలి ఉంచి, రెండో చేత్తో దాన్ని గట్టిగా పట్టుకుని లోపలికి, పైకి 5 సార్లు బలంగా ఒత్తండి (హీమ్లిక్ మనూవర్).
- అడ్డంకి తొలగిపోయి వ్యక్తి సులభంగా శ్వాస తీసుకునే వరకు, దగ్గే వరకు లేదా మాట్లాడే వరకు వీపుపై తట్టడం, పొత్తికడుపును ఒత్తడం మార్చి మార్చి చేయండి.
- పరిస్థితి త్వరగా మెరుగుపడకపోతే వెంటనే +91-8282 8989 18 కి లేదా 108కి కాల్ చేయండి. అడ్డంకి తొలగిన తర్వాత కూడా వైద్య పరీక్ష తప్పనిసరి.
1 సంవత్సరం లోపు పసిపిల్లలకు ప్రథమ చికిత్స
🚫 పసిపిల్లల పొత్తికడుపుపై ఎప్పుడూ ఒత్తకూడదు
- శిశువు దవడను పట్టుకుని, తల ఛాతీ కంటే కిందికి ఉండేలా చూసుకుంటూ ముఖం కిందికి ఉండే విధంగా మీ ముంజేయిపై పడుకోబెట్టండి.
- రెండు భుజాల మధ్య వీపుపై చేతి మడమతో 5 సార్లు సున్నితంగా కానీ దృఢంగా తట్టండి.
- అడ్డంకి క్లియర్ కాకపోతే, శిశువును వెల్లకిలా తిప్పి, ఛాతీ మధ్యభాగంలో రెండు వేళ్లతో 5 సార్లు సున్నితంగా లోపలికి ఒత్తండి (చెస్ట్ థ్రస్ట్స్).
- వెంటనే అత్యవసర సహాయం కోసం కాల్ చేసి, సహాయం వచ్చేవరకు లేదా అడ్డంకి తొలగిపోయే వరకు ఈ రెండింటిని మార్చి మార్చి చేయండి.
"ఉక్కిరిబిక్కిరి సమయంలో స్పందించడం అనేది నేర్చుకునే వరకు భయంగా అనిపించే ఒక జీవరక్షక నైపుణ్యం. దీనిని అర్థం చేసుకోవడానికి కేవలం కొన్ని నిమిషాలు చాలు. ప్రతి తల్లిదండ్రులు, సంరక్షకులు తప్పనిసరిగా తెలుసుకోవలసిన అతి ముఖ్యమైన అంశం ఇది."— డా. చైతన్య పిల్లాడి, కన్సల్టెంట్ అనస్థీషియాలజిస్ట్ & ఇంటెన్సివిస్ట్, శ్రీ గంగా హాస్పిటల్
గొంతులో అడ్డంకి తొలగిన తర్వాత ఏం చేయాలి?
శ్వాసనాళం క్లియర్ అయినప్పటికీ వ్యక్తిని వెంటనే వైద్యుడితో పరీక్ష చేయించడం ఎంతో ముఖ్యం — తీవ్రమైన ఒత్తిడి వల్ల అంతర్గత అవయవాలకు గాయాలు కావడం లేదా శ్వాసనాళంలో ఇంకా చిన్న భాగాలు మిగిలి ఉండే ప్రమాదం ఉంటుంది. శ్రీ గంగా హాస్పిటల్ అత్యవసర విభాగం ఇలాంటి పరిస్థితులలో పూర్తి పరీక్షలు, సంరక్షణ కోసం 24×7 అందుబాటులో ఉంటుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఎవరైనా నిజంగా ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతున్నారని నాకు ఎలా తెలుస్తుంది?
ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతున్న వ్యక్తి సాధారణంగా మాట్లాడలేరు, దగ్గలేరు, గాలి పీల్చుకోలేరు మరియు గొంతును పట్టుకుంటారు. వారు ఇంకా బలంగా దగ్గగలిగితే లేదా మాట్లాడగలిగితే దగ్గడం కొనసాగించమని ప్రోత్సహించండి. వారు ఎలాంటి శబ్దం చేయలేక శ్వాస తీసుకోవడానికి ఇబ్బంది పడుతుంటే వెంటనే ప్రథమ చికిత్స ప్రారంభించండి.
పెద్దల్లో ఉక్కిరిబిక్కిరికి సరైన ఫస్ట్-ఎయిడ్ ఏమిటి?
భుజాల మధ్య వీపుపై చేతి మడమతో 5 సార్లు గట్టిగా తట్టండి (బ్యాక్ బ్లోస్). గొంతులో అడ్డంకి క్లియర్ కాకపోతే, 5 సార్లు పొత్తికడుపు పైకి నొక్కండి (హీమ్లిక్ మనూవర్). అడ్డుపడిన పదార్థం బయటకు వచ్చే వరకు లేదా వ్యక్తి శ్వాస తీసుకోగలిగే వరకు ఈ రెండింటిని మార్చి మార్చి చేయండి.
ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతున్న శిశువుకు టెక్నిక్ భిన్నంగా ఉంటుందా?
అవును. 1 సంవత్సరం లోపు శిశువులకు అబ్డామినల్ థ్రస్ట్లు అస్సలు చేయకూడదు. బదులుగా శిశువును ముఖం కిందికి ఉండేలా ముంజేయిపై పడుకోబెట్టి వీపుపై తట్టాలి. ఆ తర్వాత అవసరమైతే రెండు వేళ్లతో ఛాతీ మధ్యలో ఒత్తాలి (చెస్ట్ థ్రస్ట్లు). పరిస్థితి క్లియర్ కాకపోతే వెంటనే అత్యవసర సహాయం కోరాలి.
🔑 ముఖ్యాంశాలు
- బాధితులు దగ్గగలుగుతున్నా లేదా మాట్లాడగలుగుతున్నా దగ్గనివ్వండి — వెంటనే జోక్యం చేసుకోకండి
- పెద్దలకు: 5 సార్లు వీపుపై తట్టడం (బ్యాక్ బ్లోస్), 5 సార్లు పొత్తికడుపు పైకి ఒత్తడం (అబ్డామినల్ థ్రస్ట్స్) మార్చి మార్చి చేయాలి
- 1 సంవత్సరం లోపు శిశువులకు: బ్యాక్ బ్లోస్, చెస్ట్ థ్రస్ట్స్ మాత్రమే చేయాలి — పొత్తికడుపుపై ఎప్పుడూ ఒత్తకూడదు
- అడ్డంకి తొలగిపోయినప్పటికీ వైద్య పరీక్ష చేయించడం చాలా ముఖ్యం
గమనిక: ఈ వ్యాసం సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఇది గుర్తింపు పొందిన ప్రథమ చికిత్స శిక్షణకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. అనుభవజ్ఞుల ద్వారా శిక్షణ తీసుకోవడం ఎంతో మంచిది. అత్యవసర పరిస్థితులలో ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే వైద్య సహాయాన్ని సంప్రదించండి.
- American Heart Association. Choking Relief Guidelines.
- Indian Resuscitation Council. Basic Life Support Guidelines.
- St John Ambulance. First Aid for Choking.
ఉక్కిరిబిక్కిరి అయిన తర్వాత వైద్య పరీక్ష చేయించుకోండి
శ్వాసనాళంలో అడ్డంకి తొలగిపోయినప్పటికీ, అంతర్గత గాయాలను నివారించడానికి మా అత్యవసర బృందం 24×7 పూర్తి వైద్య పరీక్షలు అందిస్తుంది.
🚨 కాల్ చేయండి: +91-8282 8989 18 📅 అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి